Komisja Socjolingwistyki

„Niech Płowdiw będzie taki, jak teraz”

Członkowie KS, uczestnicząc w konferencjach organizowanych przez Towarzystwo Socjolingwistyczne im. akademika Michaiła Widenowa w Sofii, mają okazję brać udział w posiedzeniach wyjazdowych w Płowdiwie.

Lektura książki Marioli Mikołajczak pt. Płowdiw. Klucze do miasta, pozwoli członkom KS wrócić pamięcią do naukowych posiedzeń w Płowdiwie, do miasta - jego mieszkańców, historii, tradycji i kultury. Już krótki fragment ze  Wstępu (s. 5) znakomicie zachęca do lektury książki:

„Są takie miasta, które znają wszyscy i wiedzą o nich dużo, nawet jeśli nigdy tam nie byli. Napisano o nich setki książek, nakręcono tysiące filmów i filmików, uwieczniono na milionach fotografii. Są też takie, o których wiedza powinna być bardziej powszechna, ale znają je tylko nieliczni. Kiedy się o takich miastach myśli, ma się dwoiste odczucia, bo chciałoby się, żeby były bardziej znane, a jednocześnie niepokoi myśl, że mogłyby tam zjeżdżać tysiące autobusów wypełnionych ludźmi uprawiającymi tak zwaną turystykę komercyjną, czyli jeżdżących bez sensu po świecie. Tacy turyści – którzy patrzą, ale nie widzą, a nawet kiedy zobaczą, to nie rozumieją – nie są tu potrzebni. Byłoby najlepiej, żeby miasto pozostało takie, jakie jest, by nie zmieniało się zgodnie z gustami kolejnych hord turystów i pod ich naporem. Niech Płowdiw będzie taki, jak teraz”. 

„Drewen i weczen – mówią o Płowdiwie Bułgarzy – „starożytny i wieczny”. Trwający wciąż, od tysięcy lat. Nikt zresztą dokładnie nie wie, jak długo, są tacy, którzy twierdzą, że to rówieśnik Troi i Myken. Zmieniający nazwy i gospodarzy, strojący swoje ulice w domy o wciąż nowych kształtach, budowane z coraz to nowocześniejszych materiałów. Rozrastający się i rozlewający coraz szerzej po Nizinie Trackiej, a wciąż dziwnie przytulny, mimo wielu już nakładających się na siebie kulturowych warstw. Zamieszkiwany przez kolejne narody, ale zawsze wieloetniczny. Nowoczesny, chociaż wtulony w swoją historię, anachronicznie orientalny i na przekór wszystkim operujący starymi, tureckimi nazwami”.

O autorce

Mariola Mikołajczak – profesor nauk humanistycznych, slawistka, bułgarystka. Pracuje na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jej zainteresowania naukowe skupiają się wokół historii języka bułgarskiego i innych języków południowosłowiańskich, a także dialektologii historycznej i związków języka z folklorem. Jest autorką kilkunastu książek naukowych i popularnonaukowych, redaktorką tomów zbiorowych, tłumaczką dzieł dawnej literatury słowiańskiej. Jest też autorką wydanych przez Mamiko dwóch książek beletrystycznych o tematyce związanej z Bałkanami: „Powiedz mi swoje imię” (2011) oraz „Bałkański szkicownik” (2016), a także popularnonaukowej “Bałkany magiczne” (2023). Kilka jej opowiadań zostało opublikowanych w bułgarskich czasopismach literackich. W wolnych chwilach tłumaczy na język polski utwory pisarzy współczesnych. Za przekład „Ballady o lutniku” Wiktora Paskowa (Wydawnictwo Poznańskie 2020) otrzymała nagrodę Związku Tłumaczy Bułgarii. 

Mariola Mikołajczak

Pomarańczowa okładka książki "Klucze do miasta"